{
    "componentChunkName": "component---src-pages-makaleler-index-tsx",
    "path": "/makaleler",
    "result": {"data":{"markdownRemark":{"frontmatter":{"slug":"/makaleler","title":"Makaleler","description":"Makaleler"}},"allPrismicBlog":{"nodes":[{"uid":"ulusal-bayram-ve-genel-tatil-ucreti-davasi","data":{"meta_description":"Ulusal bayram ve genel tatil ücreti davasıl nedir? Dini ve milli bayram çalışmalarının ücreti nasıl ödenir ve hesaplanır?","meta_title":"Ulusal Bayram ve Genel Tatil Ücreti Davası","title":{"text":"Ulusal Bayram ve Genel Tatil Ücreti Davası"},"content":{"text":"Ulusal Bayram ve Genel Tatil Ücreti Davası İş Kanunu m. 47’de kanunlarda ulusal bayram ve genel tatil günleri olarak kabul edilen günlerde işçilerin çalışmamaları halinde, bir iş karşılığı olmaksızın o güne ait ücretlerinin tam olarak ödeneceği, işçiler tatil yapmayarak bu günlerde çalışırlarsa, ayrıca çalışılan her gün için bir günlük ücreti ödeneceği düzenlenmiştir.  Ulusal Bayram ve Genel Tatil günlerinin hangi günler olduğu 2429 Sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun’da düzenlenmiştir. Bahsedilen Kanuna göre; 1 Ocak yılbaşı günü, 29 Ekim günü, 1 Mayıs günü, 15 Temmuz günü, 23 Nisan günü, 19 Mayıs günü, 30 Ağustos günü, Ramazan bayramı arefe günü saat 13.00’dan itibaren 3,5 gün; Kurban bayramında arefe günü saat 13.00’dan itibaren 4,5 gün tarihleri Genel Tatil günleri olarak düzenlenmiştir.  Zamana göre ücret esasına tabi olarak çalışan işçiler yukarıda sayılan genel tatil günlerinde herhangi bir çalışma yapmasa dahi ücrete hak kazanır. İşçiler bu tarihte çalışması halinde ise, çalıştığı her genel tatil günü için bir günlük ücreti tutarında ekstra ücrete hak kazanır. Av. Emir KARAKOL"},"category":{"slug":"is-hukuku"},"image":{"url":"https://ek-hukuk.cdn.prismic.io/ek-hukuk/69fd3899-d49b-4bbc-aa53-c53af3345835_article-2.svg?ixlib=gatsbyFP&auto=compress%2Cformat&fit=max"}}},{"uid":"hafta-tatili-ucreti-davasi","data":{"meta_description":"Hafta tatili ücreti davası nedir? Hafta tatili ücreti davası nasıl açılır? Hafta tatili ücretine nasıl hak kazanılır ve nasıl hesaplanır?","meta_title":"Hafta Tatili Ücreti Davası","title":{"text":"Hafta Tatili Ücreti Davası"},"content":{"text":"Hafta Tatili Ücreti Davası             Çalışmak gibi dinlenmek de işçilerin en kutsal ve doğal haklarından biridir. Anayasa m. 50 ile dinlenmenin çalışanın temel haklarından biri olduğu güvence altına alınmıştır. Anayasa m. 50/3’te hafta tatiline ilişkin düzenlemelerin Kanun ile getirileceği hüküm altına alınmıştır.             Anayasa m. 50/3 doğrultusunda 4857 Sayılı İş Kanunu m. 46’da Hafta Tatili Ücreti’ne ilişkin kanuni düzenlemeler yapılmıştır. İlgili düzenleme uyarınca, İş Kanunu kapsamına giren işyerlerinde çalışan işçilere her yedi günlük zaman diliminde 24 (yirmidört) saat kesintisiz dinlenme hakkı verilmesi zorunludur. Başka bir anlatımla, işçinin her hafta bir gün hafta tatili hakkı vardır. Genellikle bu gün pazar günü belirlenmekte ise de; hafta tatili gününün pazar günü olması zorunlu değildir. İşveren işin niteliği ve işyerinin gerekliliklerine göre işçiye pazar günü dışında başka bir günde de hafta tatili kullandırabilir. Burada önemli olan ve dikkat edilmesi gereken nokta işçinin her hafta bir gün yirmidört saat kesintisiz bir şekilde hafta tatili yapabilmesinin sağlanmasıdır.              İşçinin ücretinin zamana göre olarak belirlendiği hallerde, işçi çalışmaksızın hafta tatili ücretini hak eder. Başka bir anlatımla, ücretin aylık, haftalık gibi zamana göre belirlendiği hallerde kural olarak işçinin sabit maaşının içerisine hafta tatili ücreti de dahildir. İşçi hafta tatilinde çalışmaksızın bu ücrete hak kazanır. Maaşın içerisinde dahil olarak ödenen hafta tatili ücreti uygulamada uyuşmazlık konusu olmamaktadır.              İş Kanunu m. 46 uyarınca işçinin her hafta bir gün hafta tatili yapması esas ise de, bazı durumlarda işçilerin hafta tatillerinde de çalıştırıldığı görülmektedir. Peki bu halde işçinin hakları nelerdir ? Pazar günü de dahil olmak üzere haftanın 7 (yedi) günü çalışan işçinin alması gereken ücret nedir? Hafta Tatili Ücreti Nasıl Hesaplanır?             İşçinin hafta tatilinde çalıştırılması kural olarak yasak olduğundan hafta tatili ücretinin nasıl hesaplanacağına ilişkin kanuni bir düzenleme bulunmamaktadır. Ancak, uygulamada işçilerin sık sık hafta tatilinde de çalıştırıldığı söz götürmez bir gerçektir. Hal böyle olunca, işçinin hafta tatilinde çalışması halinde hak edeceği hafta tatili ücretinin nasıl hesaplanacağı Yargıtay tarafından belirlenmiştir. Yargıtay’ın yerleşik hale gelmiş içtihatlarına göre, hafta tatilinde çalışan işçinin çalışması fazla çalışma sayılmaktadır. Dolayısıyla işçinin hafta tatilinde çalışması halinde hafta tatili ücreti %50 zamlı ücrete hak kazanmaktadır. Konuyu bir örnek ile somutlaştırmak gerekirse, aylık 3.000,00 TL maaşla çalışan bir işçinin her ay iki kez Pazar günleri de (hafta tatili) çalıştığını varsayalım. İşçi bir ay için 2 gün hafta tatili çalışması yaptığında ne kadar ücrete hak kazanacaktır? Bunun için, işçinin çıplak aylık net maaşı olan 3.000,00 TL’yi 30’a bölüp 1,5 ile çarpmalıyız. Böylece işçinin bir günlük hafta tatili çalışması için hak edeceği ücrete ulaşıyoruz. Bu da 150,00 TL yapmaktadır. İşçi 2 gün çalıştığından 150,00 x 2 = 300,00 TL. İşçinin bir ayda hak ettiği hafta tatili 300,00 TL olarak hesaplanmaktadır.             Belirtmek gerekir ki, İş Kanunu m. 46 ile işçinin 24 saat kesintisiz dinlenmesi güvence altına alınmış olduğundan, işçi hafta tatilinde 10 dakika bile çalışmış olsa yukarıda açıkladığımız şekilde %50 bir günlük ücreti üzerinden hesaplanan hafta tatili ücretinin tamamına hak kazanır.             Peki işçi hafta tatilinde, normal günlük çalışma süresi olan 7,5 saatten fazla çalışmışsa ne olacaktır? Yargıtay’ın konuya ilişkin kararlarında işçinin hafta tatilinde yapmış olduğu 7,5 saati aşan çalışmalarına haftalık çalışma süresi dahil edilmesi gerektiği ve bu saatler için işçinin fazla mesai ücretine hak kazanacağı hüküm altına alınmıştır. Hafta Tatili Ücreti Ödenmeyen İşçinin Hakları Nelerdir?             Hafta tatili ücreti usulüne uygun hesaplanarak işveren tarafından işçiye ödenmezse işçi iş sözleşmesini İş Kanunu m. 24 uyarınca haklı nedenle derhal fesih edebilir. Bu halde, işçi kıdem tazminatına hak kazanır ve işçinin işten ayrılması için ihbar süresini beklemesi gerekmez.             Bunun yanında işçi elbette ki, ödenmeyen hafta tatili ücretleri için icra takibi veya dava açarak bu alacaklarını faizi ile birlikte işverenden tahsil edilmesini talep edebilir. Hafta Tatili Ücretine İşleyecek Faiz?             İş Kanunu uyarınca hafta tatili ücreti alacağına bankalarca mevduata uygulunan en yüksek faiz oranı uygulanacağı düzenlenmiştir.Yargıtay bu faiz oranının bankalarca mevduata fiilen uygulanan en yüksek faiz oranı olduğunu hüküm altına almıştır. Dolayısıyla hafta tatili ücretine ilişkin icra takibi veya dava açılırken işleyecek faiz hesaplanırken bankalardan faizin talep edileceğine döneme ilişkin fiilen uygulanan en yüksek mevduat faiz oranlarının öğrenilmesi önem arz etmektedir.             Hafta tatili ücreti alacağına işleyecek faizin başlangıç tarihi daha önce temerrüt söz konusu değilse, dava veya icra takibinin açıldığı tarihtir. Hafta Tatili Ücreti Alacağı Zamanaşımı Süresi             İş Kanunu ve Türk Borçlar Kanunu uyarınca hafta tatili ücreti alacağı beş yıllık zamanaşımı süresine tabidir. Hafta Tatili Ücreti alacağı dönemsel bir alacak olduğu için hafta tatili ücretinde zamanaşımı da dönemsel olarak hesaplanmaktadır. Örneğin, 01.01.2012 tarihinden 01.01.2018 tarihine kadar çalışan bir işçi düşünelim. Bu işçi 01.01.2021 tarihinde hafta tatili ücreti davası açarsa 01.01.2021 tarihinden beş yıl öncesi olan 01.01.2016 tarihinden itibaren hafta tatili ücreti alacakları için zamanaşımı söz konusu değildir. 01.01.2016 tarihinden önceki hafta tatili ücreti alacakları bakımından zamanaşımı süresi dolmuş bulunmaktadır. Av. Emir KARAKOL"},"category":{"slug":"is-hukuku"},"image":{"url":"https://images.prismic.io/ek-hukuk/6718e125-f732-4b82-b5a9-7902b93c03e3_bilisim-avukati-istanbul.jpeg?ixlib=gatsbyFP&auto=compress%2Cformat&fit=max"}}},{"uid":"fazla-mesai-ucreti-davasi","data":{"meta_description":"Fazla mesai ücreti davası nedir? Fazla mesai ücretine nasıl hak kazanılır? Fazla mesai ücreti nasıl hesaplanır?","meta_title":"Fazla Mesai Ücreti Davası","title":{"text":"Fazla Mesai Ücreti Davası"},"content":{"text":"Fazla Mesai Ücreti Davası 4857 Sayılı İş Kanunu m. 63’te işçilerin çalışma saatleri haftalık en çok kırkbeş saat olduğu düzenlenmiş bulunmaktadır. İş sözleşmesi ile aksinin kararlaştırılmaması halinde haftalık kırkbeş saat olan çalışma süresi işyerinde haftanın çalışılan günlerine eşit bir şekilde bölünerek uygulanması gerekmektedir.  Yukarıda bahsedildiği üzere kural olarak haftalık çalışma saati en fazla kırkbeş saattir. Ancak, İş Kanunu ve farklı mevzuatlarda yapılan işin niteliği, işin yapıldığı zaman gibi unsurlar dikkate alınarak bazı özel çalışma saatleri de düzenlenmiştir. Bunlara birkaç örnek vermek aşağıda sayılacaktır. İş Kanunu m. 63/1 uyarınca, yer altı maden işlerinde çalışan işçilerin çalışma süresi; günde yedi buçuk saati, haftada otuzyedibuçuk saati aşamaz. Burada, maden işçilerinin yaptığı işin tehlikeli olduğu da düşünülerek işçi lehine emredici bir kanuni düzenleme yapıldığı görülmektedir. Maden işçilerinin haftalık 37,5 saatten fazla çalıştırılmaması gerekmektedir. Kanun hükmüne karşın, haftalık 37,5 saatten fazla çalışan maden işçileri fazla mesai (çalışma) ücretine hak kazanacaktır. İş Kanunu m. 69 uyarınca işçilerin gece çalışması yedibuçuk saati geçemez. İş Hukuku anlamında gece saat 20.00 ile 06.00 arasında geçen süredir. İşçilerin gece saatlerinde 7,5 saatten fazla çalıştırılması yasaktır. 7,5 saatten fazla gece çalışması yapan işçi haftalık 45 saatten fazla çalışmasa dahi fazla mesai ücretine hak kazanır. Kurşun ve arsenik işlerinde, cam sanayii işlerinde, civa sanayii işlerinde, çimento sanayii işlerinde, havagazı ve kok fabrikalarıyla termik santrallerdeki işlerde, çinko sanayii işlerinde, bakır sanayii işlerinde, alüminyum sanayi işlerinde, demir ve çelik sanayii işlerinde, döküm sanayii işlerinde, kerpit sanayii işlerinde, asit sanayi işlerinde, kaynak işlerinde, akümülatör işlerinde, gürültülü işlerde, yeraltı işlerinde, tarım ilaçları kullanımı işlerinde günlük yedibuçuk saatten fazla çalıştırma yaptırılamaz. Bu işlerde çalışan işçilerin çalışma saati günlük yedibuçuk saati aşarsa haftalık çalışma saati kırkbeş saati aşmasa dahi fazla mesai ücretine hak kazanır.  Mevzuatımızdaki çalışma sürelerine ilişkin sınırlamaların bunlardan ibaret olmadığını belirtmek gerekir. Daha pek çok mevzuatta farklı işler için çalışma süresi sınırlamaları bulunmaktadır. Bu sürelerin aşılması yasak olmakla birlikte, aşılması halinde işçiye fazla mesai ücreti ödenmesi gerekmektedir.  Fazla Mesai Ücreti Nasıl Hesaplanır?             Yukarıda açıklandığı üzere işçinin haftalık kırkbeş saatten fazla çalışması halinde veya özel çalışma saatine göre çalışması gereken saati aşan her saati için fazla mesai ücretine hak kazanır. Fazla mesai ücreti yüzde elli zamlı olarak ödenir. Fazla mesai ücreti işçinin çıplak ücreti esas alınarak hesaplanmaktadır.             Günlük çalışma saatleri hesaplanırken gün içerisindeki ara dinlenmesi (yemek molası, çay molası vs.) sürelerin düşülmesi gerekmektedir.             Gelin fazla mesai ücretinin nasıl hesaplanacağını bir örnek üzerinde görelim. Haftalık kırkbeş saat çalışılması gereken normal bir işte bir işçinin haftanın altı günü sabah 08.00’de girip akşam 18.30’a kadar çalıştığını ve bu işçinin aylık net çıplak ücretinin 3.000,00 TL olduğunu düşünelim ve işyerinde her gün bir saat öğle yemeği molası verildiğini düşünelim. Bu işçi fazla mesai ücreti hak etmiş midir? Hemen bakalım: 08.00 – 18.30 arasında toplam 10,5 saat bulunmaktadır. Bu süreden 1 saat yemek molası düşüldüğünde günlük çalışma süresi 9,5 saat olarak ortaya çıkmaktadır. 9,5 saati de haftanın çalışılan gün sayısı olan 6 ile çarptığımızda haftalık 57 saat çalışma süresine ulaşmaktayız. 57 saatten haftalık azami çalışma süresi olan 45’i çıkardığımızda bu işçinin haftalık 12 saat fazla mesai yaptığı ve 12 saatlik fazla mesai ücretine hak kazandığı sonucu ortaya çıkmaktadır.             Peki bu işçinin haftalık fazla mesai ücreti alacağı kaç TL’dir? Yargıtay kararlarına göre işçinin aylık çalışma saatinin 225 olduğu kabul edilmektedir. Dolayısıyla işçinin bir saatlik %50 zamlı ücretini bulmak için aylık çıplak net ücretini 225’e bölüp 1,5 ile çarpmamız gerekiyor. 3.000,00 TL / 225 * 1,5 = 19 TL. 19 TL işçiye ödenmesi gereken yapmış olduğu bir saatlik fazla mesai ücretidir. Örneğimizde işçi haftalık 12 saat fazla mesai yapıyordu. 19 TL * 12 = 228 TL. Görüldüğü üzere bu işçinin hak etmiş olduğu haftalık fazla mesai ücreti net 228 TL olarak hesaplanmaktadır. Fazla Mesai Ücreti Ödenmeyen İşçinin Hakları Nelerdir?             Fazla Mesai (Fazla Çalışma) Ücreti usulüne uygun hesaplanarak işveren tarafından işçiye ödenmezse işçi iş sözleşmesini İş Kanunu m. 24 uyarınca haklı nedenle derhal fesih edebilir. Bu halde, işçi kıdem tazminatına hak kazanır ve işçinin işten ayrılması için ihbar süresini beklemesi gerekmez.             Bunun yanında işçi elbette ki, ödenmeyen fazla mesai ücretleri için icra takibi veya dava açarak bu alacaklarını faizi ile birlikte işverenden tahsil edilmesini talep edebilir. Fazla Mesai Ücretine İşleyecek Faiz?             İş Kanunu uyarınca fazla mesai ücreti alacağına bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı uygulanmalıdır. Yargıtay bu faiz oranının bankalarca mevduata fiilen uygulanan en yüksek faiz oranı olduğunu hüküm altına almıştır. Dolayısıyla fazla mesai ücretine ilişkin icra takibi veya dava açılırken işleyecek faiz hesaplanırken bankalardan faizin talep edileceğine döneme ilişkin fiilen uygulanan en yüksek mevduat faiz oranlarının öğrenilmesi önem arz etmektedir.             Fazla mesai ücreti alacağına işleyecek faizin başlangıç tarihi daha evvel temerrüt söz konusu değilse, dava veya icra takibinin açıldığı tarihtir. Fazla Mesai Ücreti Alacağı Zamanaşımı Süresi?             İş Kanunu ve Türk Borçlar Kanunu uyarınca fazla mesai ücreti alacağı beş yıllık zamanaşımı süresine tabidir. Fazla mesai ücreti alacağı dönemsel bir alacak olduğu için fazla mesai ücretinde zamanaşımı da dönemsel olarak hesaplanmaktadır. Örneğin, 01.01.2012 tarihinden 01.01.2018 tarihine kadar çalışan bir işçi düşünelim. Bu işçi 01.01.2021 tarihinde fazla mesai ücreti davası açarsa 01.01.2021 tarihinden beş yıl öncesi olan 01.01.2016 tarihinden itibaren fazla mesai ücreti alacakları için zamanaşımı söz konusu değildir. 01.01.2016 tarihinden önceki fazla mesai ücreti alacakları bakımından zamanaşımı süresi dolmuş bulunmaktadır.              Zamanaşımı süresi hesaplanırken zamanaşımını durduran ve kesen sürelere de dikkat edilmesi gerekir. Örneğin, yukarıdaki olayda Covid-19 Salgını nedeniyle 13.03.2020 – 15.06.2020 tarihleri arası zamanaşımı süreleri Kanun ile durdurulmuştur. Dolayısıyla zamanaşımı hesabı yapılırken 13.03.2020 – 15.06.2020 tarihi arası kadar sürenin 01.01.2016 tarihi öncesine eklenmesi gerekmektedir. Bunun gibi, dava şartı arabuluculuk yoluna başvurulması ile de zamanaşımı süresi durmaktadır ve arabuluculuk süreci sonuçlanıncaya kadar zamanaşımı süresi işlememektedir.             Fazla mesai ücreti davasına ilişkin aklınıza takılan her türlü soru için iletişim bölümünden bize mesaj yazarak ulaşabilirsiniz. Av. Emir KARAKOL"},"category":{"slug":"is-hukuku"},"image":{"url":"https://images.prismic.io/ek-hukuk/20a7fc02-bbdd-47ac-b21b-9f684f58e80e_turk-is-hukuku.jpeg?ixlib=gatsbyFP&auto=compress%2Cformat&fit=max"}}}]}},"pageContext":{}},
    "staticQueryHashes": ["2962443208","3764592887","4156530030"]}